گیل اورنگ: کیوان بهمنش

دکتر مجتبی لشــکر بلوکی معلم بزرگ مدیریت اســتراتژیک آموزه‌ای قابل‌تأمل دارد تحت عنوان «پدیده کوري دوجانبه؛ دورکوري و نزدیک کوري!»

او می‌فرماید، این پدیده گریبان گیر همه ماست چه یک دانش‌آموز باشیم چه یک استاد دانشگاه. چه کارمند تازه استخدام‌شده چه یک مدیر ارشد کهنه‌کار! وقتی از یک ساختمان دور هستیم خیلی از شکاف‌ها و خرابی‌های پنجره‌های ساختمان را نمی‌توانیم ببینیم. وقتی هم که خیلی به ساختمان نزدیک هستیم چشم مان نسبت به طراحی کلی ساختمان و نحوه قرار گرفتن آن در کنار سایر ساختمان‌ها نابیناست. او از پدیده اول تعبیر دورکوري (Blindness Distant) دارد. یعنی نابینایی‌ای که ناشی از دور بودن از پدیده‌هاست. و به پدیده دوم نزدیک کوری (Blindness Proximity) می‌گوید. یعنی نابینایی ناشی از نزدیک بودن به پدیده‌ها.

به‌عنوان‌ مثال پزشکان هرچه قدر هم که حرفه‌ای باشند به دلیل غرق شدن در امور حرفه‌ای تخصصشان چیزهاي ساده را نمی‌بینند. مثلاً تأثیر بعضی رفتارها و گفتارهاي خودشان (ازجمله جواب سلام یا ارتباط چشمی) را بر رضایت بیماران نمی‌بینند. یک برخورد محترمانه و دلســوزانه می‌تواند تأثیر بســزایی در پایبندي بیمار به رعایت دســتورالعمل و افزایش احتمال بهبودي و درنهایت تقویت برند و نام و نشان خود دکتر داشته باشد. این نوع نابینایی تقریباً در تمامی حرفه‌ها به شکل‌های مختلفی مشاهده‌شده است. به‌ویژه افراد کهنه‌کار که بیش از همه در حرفه خودشان غرق‌شده‌اند بیشتر در معرض این نوع نابینایی هستند.

دکتر لشکر بلوکی براي این بیماري راهبردهاي زیر را تجویز نموده است: «کوري دوجانبه واقعاً براي ما دردسرساز است. از طرفی بی تخصصی در یک حوزه باعث می‌شود که دچار دورکوري شویم و به‌راحتی در مورد مسائل پیچیده اقتصادی و سیاسی مانند اشتغال، بحران آب، نظام بانکی قضاوت‌های نادرست داشته باشیم و از آن زشت‌تر اینکه خیلی راحت در مورد آن‌ها نظر می‌دهیم و نسخه می‌پیچیم. از طرفی تخصص عمیق در یک حوزه نیز باعث نزدیک کوری می‌شود. براي برکنار ماندن از این کوري دوجانبه دو راهکار زیر (اولی براي دورکوري و دومی براي نزدیک کوري) قابل‌تأمل است:

الف – گفتگو با استخوان خردکرده‌ها:
بعضی وقت‌ها تنها نگاه باریک‌بین آدم‌های حرفه‌ای، می‌توانند چشم ما را به روي ظرافت‌های مهم کاري باز کنند. مثلاً کسی که بیست سال در حوزه آب/ بانک/ صنعت‌کار کرده می‌تواند هزار نکته باریک‌تر از مو را به شما نشان دهد. آنجاست که می‌فهمیم تو مو می‌بینی و او پیچش مو. این اســـتخوان خردکرده می‌تواند پدري باشـــد که ۴ فرزند بزرگ کرده و به جامعه تحویل داده است، می‌تواند یک معلم کهنه‌کار، یک ارتشبد و یک بانکدار حرفه‌ای باشد.

ب – باز گذاشتن پنجره ناراضیان:
به خاطر بسپارید معمولاً هیچ‌کس مستقیم از شما انتقاد نخواهد کرد. معمولاً ما خجالت می‌کشیم که چشم در چشم کسی از وي انتقاد کنیم. ولی نارضایتی‌مان را جایی دیگر و به نحوي دیگر منتقل می‌کنیم. هوشمندي ما این است که پنجره‌هایی داشته باشیم براي شنیدن انتقادهایی که هیچ‌گاه به ما گفته نخواهد شد. یک پزشک بایستی خیلی هوشمندانه نارضایتی‌های بیماران خودش را تحلیل کند، یک مبلغ مذهبی بایستی با ذهنی باز به این فکر کند که چرا نمی‌تواند افراد به آیین رستگاري دعوت کند و در ضمن فضا و فرآیندي را فراهم کند که بتواند دیدگاه منتقدان، معترضان، آن‌هایی که وي را ترك کرده‌اند و …. را بشنود. مثلاً آن مبلغ مذهبی، ممکن است شخصاً انسانی فرهیخته، دانشمند و با نیتی بسیار خالص باشد اما وقتی کنکاش می‌کند درمی‌یابد که ایراد از این است که واژه‌هایی که استفاده می‌کند و مفاهیمی که مطرح می‌کند براي ۱۰۰۰ سال پیش است و حرفی از جنس زمان در گفتگویش با نسل جوان ندارد. شاید نقطه‌ضعف ساده یک معلم نه در تسلط و سوادش باشد فقط به این خاطر است که بلد نیست زمان‌بندی تدریس را به‌گونه‌ای رعایت کند که دانش‌آموزان بین هر دو مطلب مهم، اندکی شوخی کنند و ذهنشان آزاد شود.

معمولاً ما در یکی دو حوزه متخصص هستیم و در دیگر حوزه‌ها غیرمتخصص. بنابراین هم در معرض نزدیک کوري هستیم و هم دورکوري. گفتگو با استخوان خردکرده‌ها بر عمق تحلیلی ما خواهد افزود و پنجره‌ای رو به ناراضیان، ابعاد و مؤلفه‌هایی را نشان می‌دهد که تاکنون نسبت به آن بی‌توجه بوده‌ایم.»

با اقتباس از آموزه بالا و نگاهی دقیق به انتصابات اخیر دکتر مسعود نصرتی شهردار شهر جانمان رشت این اجازه را می‌توانیم به‌عنوان یک ذینفع مدیریت شهري به خویش دهیم که هم بیم داشته باشیم و هم امید!
امیدمان به چند خاطر اســت. یکی آنکه مســعود نصــرتی با تأمل و اندیشــه و صــبوري قابل‌تحسین ابتدا به مطالعه دقیق پیرامون فضاي درونی و بیرونی سازمان خویش پرداخت و از شتاب‌زدگی مخرب پرهیز نمود (خصیصه مدیران صاحب سبک و پخته) و دیگر آنکه انتخاب مردان آشنا و پرتجربه و کارکشته و امتحان پس داده و کارنامه دار عرصه مدیریت شهري سایر شهرهاي استان گیلان به‌عنوان مدیران مناطق مهم شهر رشت و نیز فراخوان از مشاورین متخصص و صاحب تحلیل در عرصه‌های چون توسعه سرمایه‌گذاری و گردشگری. و البته امیدواري مهم دیگر که حیف است از آن سخن به میان نیاوریم، چراکه مسعود نصرتی یک‌بار دیگر صاحب سبک بودن خود را با اعلام یک‌باره ارنج تیم مدیریتی خویش به رخ مدیرانی کشید که فکر می‌نمودند تحول یعنی تغییرات روزانه و حتی این اواخر تغییرات ساعتی تیم مدیریتی سازمان خود!

اگر از پدیده دورکوري(Blindness Distant) مورد تعبیر دکتر لشـکر بلوکی درس گرفته باشـیم، باید به کلیات انتصـابات اخیر مسعود نصرتی امید داشته باشیم و به او حق دهیم که شاید او مجبور بوده است همانند کوزه‌گر از کوزه شک سته آب بخورد و دست او در تدارک کوزه‌های نو! بسته بوده باشد. ولی به‌کارگیری تعدادي از مدیران داراي کارنامه مردودي و جابجایی سمت جدید آن‌ها در انتصابات اخیر سازمان بلدیه شهر رشـت، می‌تواند نطفه این اندیشـه را در نزد تحلیل گران توسعه‌سازمانی خلق نماید که مسـعود نصـرتی با به‌کارگیری مجدد مردودین برخی از حوزه‌های مدیریت شهري دچار پدیده نزدیک کوری(Blindness Proximity) شده باشد!
بهترین تعبیري که از حضور مجدد این بزرگواران در تیم مدیریتی جدید دکتر نصرتی می‌توان بکار گرفت، تمثیل زیباي پارسی است که عنوان می‌دار :« آزموده را آزمودن خطاست» و قطعاً دکتر نصرتی به‌عنوان یک مدیر کهنه‌کار بهتر می‌داند که کنایه این تمثیل قابل‌تأمل آن است که اگر کسی در انجام‌وظیفه و یا وعدهاي که برعهده‌گرفته است موفق نباشد و این ناکامی و ناتوانی به تکرار هم نشسته باشد، نمی‌توان از او در آن عرصـــه انتظار موفقیت داشـــت چراکه نتیجه از قل مشـــخص اســـت و آن خروج ناموفق از آزمون دیگر اســت!

امروز بسیاري از مردم عادي و نیز متخصصین از وضعیت حمل‌ونقل و ترافیک هم آشفته هستند و هم گله‌دارند. به‌طوری‌که یکی از نمایندگان مردم رشت در پارلمان شهري به‌حق عنوان می‌دارد:  «مشکلات ترافیکی شهر در حد دیپلم ردي است و ما در مبانی کار ترافیکی مانده‌ایم. متأسفانه شهرداري رشت در حوزه ترافیک تعطیل است. در این حوزه همه‌چیز به فامیل بازي و پسر خاله‌بازی ختم شده و تا زمانی که تکلیف واحد مطالعات ترافیکی شهرداري رشت مشخص نشود هیچ بازخورد مثبتی در این زمینه نخواهیم دید.»

به‌عنوان یک ذینفع مدیریت شــهري حق‌داریم گمان کنیم شــاید دکتر نصــرتی دچار پدیده نزدیک کوری شــده باشــند که مسببین اصلی ره‌آورد تلخ حمل‌ونقل عمومی و ترافیک شهري را نمی‌شناسند و می‌خواهند آزموده را مجدداً آزمون نمایند!
اینکه عنوان می‌شود:

«تعداد ۱۲۵ دستگاه اتوبوس فرسوده در پارکینگ سازمان اتوبوس‌رانی رشت موجود است»،
«اتوبوس‌های فعال رشت پاسخگوی نیاز شهروندان نیست و زمانی که بحث هدفمندسازی یارانه‌ها مطرح شد و قیمت نفت ۱۵۷ دلار بود هیچ کاري در راستاي بهبود ناوگان حمل‌ونقل همگانی انجام نشد»،
«رشت در سرانه اتوبوس به نسبت جمعیت فقیرترین شهر کشور است»،
مسبب این ره‌آورد را چگونه می‌خواهیم مجدداً بیازماییم!؟

اینکه مدیري در بازه مدیریتی خویش تمامی پروژه‌های اجراشده در منطقه او داراي یک خصیصه اصلی است و آن خصیصه «امتیاز بسیار پایین نظارت در کیفیت اجراي پروژه‌ها» است را چگونه ارزیابی نموده‌ایم که مجدداً او را در حوزه مشابه بکار می‌گیریم!؟ جناب دکتر نصرتی احتمالاً کیفیت اجراي کف‌پوش‌های دور رینگ بلوار گیلان را که اخیراً اجراشده است را دیده‌اند و یا وضعیت کیفیتی پارک‌های جدیداً ساخته‌شده را در آن منطقه از نزدیک ملاحظه فرموده‌اند!

آري، اگر نگاهی دقیق به انتصابات اخیر دکتر نصرتی شهردار رشت داشته باشیم از اینکه برخی از آزموده‌ها مجدداً بر روي صـندلی آزمون قرارگرفته‌اند دچار بیم می‌شویم. بیم داریم کارآزمودگی آن‌ها  چگونه و توسـط چه تیمی مورد ارزیابی قرارگرفته است که آن‌ها را شایسته آزمون مجدد دانسته‌اند؟

بیم داریم که ویژگی‌های اصلی مدیران توسعه شهري همچون تخصص مدیریت پروژه، دانش مالی، آگاهی و تسلط بر شهر و منطقه، تمایل به مشورت، آگاهی از اطلاعات موجود، دانش مدیریت استراتژیک و مدیریت جاری‌سازی استراتژی‌ها، آینده‌پژوهی و … چگونه و  توســط چه تیمی مورد ارزیابی قرارگرفته اســت که مجدداً این اقبال براي آن‌ها فراهم‌شده که بر صندلی عرصه مدیریت شهري این شهر خسته و درمانده نشینند!؟

گيل اورنگ: انتشار اخبار و يادداشت های دريافتی به معنای تاييد محتوای آن نيست و صرفا جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

 

منبع : گیل نگاه

  1. رضا

    کاملا درسته…این افراد قبلا هم مدیر بودن و چه گلی به سر این شهر زدن

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

پایگاه خبری و تحلیلی گیل اورنگ